PPWSZ

Studia adresowane są do nauczycieli, animatorów kultury, dziennikarzy lokalnych mediów oraz wszystkich, którzy zajmują się promocją kultury regionalnej. Kandydaci na studia winni posiadać tytuł licencjata bądź magistra.

Program studiów skoncentrowany jest wokół następujących bloków przedmiotowych:

geografia i przyroda,

historia,

kultura,

literatura i język,

edukacja regionalna

i obejmuje swym zakresem szeroko pojęte Podtatrze - od Babiej Góry po Pieniny i od Tatr po ziemię Zagórzan. Zajęcia w przeważającej liczbie mają charakter warsztatowy, z tego powodu liczba miejsc jest ograniczona. Studia zostaną uruchomione, jeśli liczba kandydatów przekroczy 30 osób.

Zajęcia będą prowadzone w trybie niestacjonarnym i rozpoczną się w październiku 2010 roku.

Zgodnie z Zarządzeniem nr 3/2008 Rektora PPWSZ koszt 3-semestralnych studiów podyplomowych wynosi 2500 zł., płatny w 3 ratach: 900 zł, 800 zł, 800 zł.
Terminy dokonania wpłat zostaną podane w umowie o naukę zawartej pomiędzy słuchaczem

a Uczelnią.

Studia trwają 3 semestry (350godz.) i przygotowują:

nauczycieli do opracowania autorskiego programu nauczania oraz prowadzenia zajęć z edukacji regionalnej;
redaktorów prasy lokalnej do pisania o kulturze regionu (w tym także redagowania tekstów gwarowych);
działaczy kultury do prowadzenia warsztatów związanych z kulturą regionu;
właścicieli gospodarstw agroturystycznych do promowania kultury regionalnej.

Celem studiów jest:

wyposażenie nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów w kompetencje do prowadzenia lekcji o kulturze i języku regionu;
uświadomienie potrzeby kultywowania tradycji związanych z dziedzictwem kulturowym regionu;
uświadomienie roli gwary jako wartości;
przygotowanie do współtworzenia życia kulturalnego regionu.

Podyplomowe studia Dziedzictwo kulturowe Podtatrza w założeniach organizatorów mają też spełniać funkcję forum wymiany doświadczeń i współpracy między osobami i instytucjami skupionymi wokół szeroko pojętego regionalizmu.

Wymagania:

ukończone studia licencjackie lub magisterskie;

Treści
Program studiów ujęty został w 5 bloków tematycznych skupionych wokół następujących zagadnień:

geografia i przyroda,
historia Spiszu, Orawy, Podhala,
kultura Podtatrza,
literatura (etos górala) i język,
edukacja regionalna.

Studia mają charakter praktyczny. Dominującymi formami są warsztaty, ćwiczenia i seminaria.

Absolwent podyplomowych studiów kwalifikacyjnych Dziedzictwo kulturowe Podtatrza zdobędzie wiedzę dotyczącą:

geografii regionu;
jego flory i fauny;
ważniejszych wydarzeń i postaci historycznych Podtatrza;
podstawowych wiadomości z zakresu kultury Podtatrza;
gwar krain podtatrzańskich;
literatury regionalnej;
duchowości i obyczajowości górala

oraz umiejętności w zakresie:

orientacji w topografii Podtatrza;
rozpoznawania charakterystycznych dla regionu gatunków roślin i zwierząt;
odczytywania znaków historii na współczesnym Podtatrzu;
wprowadzania ucznia w świat kultury regionalnej;
przyporządkowania tekstu do określonej gwary góralskiej;
posługiwania się gwarą w tekście mówionym i pisanym;
prowadzenia zajęć muzyczno-tanecznych;
kultywowania tradycji regionalnych;
promowania kultury regionu;
korzystania z zasobów muzealnych Podtatrza w pracy dydaktycznej;
identyfikacji typowych dla góralszczyzny motywów zdobniczych.

Opis poszczególnych bloków tematycznych:

1. Geografia i przyroda
Cele:
- zapoznanie słuchaczy z ekosystemami Podtatrza, Tatr, Pienin, Gorców i Babiej Góry;
- uświadomienie konieczności ochrony przyrody regionu.
Treści:
Podstawowe wiadomości z zakresu geografii tej części Karpat (geologia, topografia); wybrane zagadnienia z zakresu flory i fauny typowych dla poszczególnych parków; gatunki endemiczne, gatunki chronione, współistnienie człowieka z przyrodą, ekologia.
Formy:
Ćwiczenia na terenie Podtatrza i otaczających go parków narodowych.

2. Historia
Cele:
- zapoznanie słuchaczy z przeszłością regionu, którego losy wiążą się z historią różnych
narodów;
- przybliżenie ważniejszych postaci i wydarzeń z historii Podtatrza;
- kształtowanie umiejętności patrzenia na współczesność regionu przez pryzmat jego
historii.
Treści:
Wybrane zagadnienia z zakresu historii Spiszu, Orawy, Podhala, związane z osadnictwem oraz kształtowaniem się tożsamości narodowej na pograniczu, w tym także na pograniczu kultur; ważne wydarzenia historyczne i ich bohaterowie; źródła refleksji historycznej na Podtatrzu.
Formy:
Wykład, konwersatorium

3. Literatura i język Podtatrza
Cele:
- zapoznanie słuchaczy z gwarami podtatrzańskimi;
- kształtowanie umiejętności redagowania tekstu gwarowego;
- zapoznanie słuchaczy z historią i współczesnością literatury regionu Podtatrza;

- wprowadzenie w zagadnienia aksjologii w wymiarze regionu;
- określenie źródeł duchowości górali.

Treści:
Cechy gwary orawskiej, spiskiej, podhalańskiej, pienińskiej, zagórzańskiej; ortografia gwary; związana z regionem twórczość W. Orkana, K. Tetmajera i S. Witkiewicza; źródła literatury regionalnej; generacje góralskich poetów; główne motywy; gawęda podhalańska.

Hierarchia wartości; autorytety; rodzina góralska i jej rola w wychowaniu ku wartościom; mitologizacja i heroizacja górali w literaturze, filozofia codzienności.

Formy:
Wykład, ćwiczenia, konwersatorium

4. Kultura
Cele:
- zapoznanie słuchaczy z formami architektonicznymi typowymi dla regionu;

- zapoznanie słuchaczy z tradycjami regionalnymi oraz sztuką ludową;
- wprowadzenie w zagadnienia związane z muzyką, tańcem i śpiewem;
- kształtowanie świadomości estetycznej w odbiorze sztuki regionalnej;
Treści:
Warsztat etnografa; podstawowe zajęcia górali (rolnictwo, pasterstwo, rzemiosło); szlak architektury drewnianej; regionalne tradycje związane z uprawą roli rokiem liturgicznym, życiem rodzinnym; podstawowe kroki tańców góralskich; rodzaje „nut” i śpiewek góralskich;, strój; sztuka ludowa Podtatrza; współcześni twórcy.
Formy:
Warsztaty, ćwiczenia, konwersatorium.

5. Edukacja regionalna
Cele:
- Przekazanie uczniom wiedzy o własnym regionie, uwzględniającej aspekty geograficzne, etnograficzne oraz kulturowe. Usytuowanie tych wiadomości na tle szerszej rzeczywistości narodowej, państwowej i europejskiej.
- Wyposażenie ucznia w świadomość, dotyczącą wartości tkwiących w kulturze duchowej i materialnej regionu, w powiązaniu z wartościami narodowymi, państwowymi i ogólnoludzkimi.
Treści:
Regionalizm, folklor, przekaz pokoleniowy, zakorzenienie, etos górala, dziedzictwo rodowe, kulturowe, religijne, historyczne, system wartości, ludowy styl artystyczny, tradycje i obrzędy, postawy wobec inności oraz związki z literaturą polską utrwalone w tekstach twórców Podtatrza, praca z tekstem gwarowym w szkole, miejsce gwary w edukacji ucznia szkoły podstawowej i gimnazjum, integracja i korelacja treści nauczania.

Program studiów

Blok przedmiotowy	Lp.	Nazwa przedmiotu	Rodzaj zajęć	Forma zal.
I Geografia i przyroda (20 godz.)	1.	Środowisko geograficzne regionu	wykład 4 godz.	zal.
	2.	Przyroda i geografia Gorców	ćwiczenia 4 g.	zal.
	3.	Przyroda i geografia Tatr	ćwiczenia 4 g.	zal.
	4.	Przyroda i geografia Pienin	ćwiczenia 4 g.	zal.
	5.	Przyroda i geografia Pasma Babiogórskiego	ćwiczenia 4 g.	zal.
II Historia (30 godz.)	1.	Zarys historii krain podtatrzańskich	wykład 10 g.	zal.
	2.	Ważne postacie i wydarzenia historyczne	konwersatorium 10 g.	zal.
	3.	Znaki historii na Podtatrzu	konwersatorium 10 g.	zal.
III Literatura i język Podtatrza (84 godz.)	1.	Wprowadzenie do dialektologii	wykład 6 g.	zal.
	2.	Gwara Podhalan, Orawian, Spiszaków, Kliszczaków, Zagórzan, Babiogórców	ćwiczenia 24 g.	egz.
	3	Źródła literatury Podtatrza	wykład 6 g.	egz.
	4.	Literatura regionu Podtatrza	konwersatorium 20 g.	zal.
	5.	Portret górala w literaturze	konwersatorium 14 g.	zal.
	6.	Duchowość górala	konwersatorium 14 g.	zal.
IV Kultura Podtatrza 168 godz.	1.	Wprowadzenie do etnografii	wykład 6 g.	zal.
	2.	Kultura pasterska	konwersatorium 22 g.	Zal. z oc.
	3.	Muzyka, śpiew, taniec Karpat	warsztaty 22 g.	zal. z oc.
	4.	Obrzędowość krain Podtatrza	warsztaty 22 g.	zal. oc.
	5.	Architektura sakralna i świecka	konwersatorium 20 g.	zal.
	6.	Strój ludowy Spisz, Orawa, Pieniny, Podhale, Babia Góra	konwersatorium 20 g.	Zal.
	7.	Kultura Podtatrza w ekspozycjach muzealnych (sztuka, rzemiosło)	ćwiczenia 20 g.	zal.
	8.	Sztuka Podtatrza (malarstwo, rzeźba, snycerstwo, haft kowalstwo art.)	warsztaty 22 g.	zal.
	9.	Romowie na Podtatrzu	warsztaty 10 g.	zal.
V Edukacja regionalna (56 godz.)	1.	Wielowymiarowa praca z tekstem gwarowym w szkole	warsztaty 22 g.	zal.
	2.	Gwara jako wartość	warsztaty 12 g.	zal.
	3.	Edukacja regionalna w szkole podstawowej i gimnazjum	warsztaty 22 g.	zal.
	4.	Niestandardowe formy edukacji regionalnej	konwersatorium 10 g.	zal.

Jesteśmy w Programie Erasmus